Rác thải sinh hoạt là gì? Quy trình thu gom các loại rác thải sinh hoạt, cũng như cách nào xử lý rác thải sinh hoạt hiệu quả đều là các thông tin mà chúng tôi nghĩ mỗi chúng ta nên trang bị nhằm ngăn chặn và bảo vệ ô nhiễm môi trường, hạn chế tối đa các ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người. Đây cũng chính là lý chúng tôi triển khai nội dung bài viết hôm nay, xin mời các bạn cùng tham khảo!
Rác thải sinh hoạt là các chất rắn bị đào thải ra trong quá trình sống, hoạt động, sinh hoạt, sản xuất của con người và động vật. Rác phát sinh từ các hộ gia đình, khu thương mại, khu công cộng, bệnh viện, khu xây dựng, khu xử lý chất thải… Trong đó, rác sinh hoạt chiếm tỉ lệ chất thải ra hằng ngày cao nhất.
Bất kỳ một hoạt động sống của con người, trên đường đi, tại nhà, công sở, tại nơi công cộng…, đều sinh ra một lượng rác đáng kể. Thành phần rác thải sinh hoạt chủ yếu của chúng là các chất hữu cơ và rất dễ gây nên tình trạng ô nhiễm trở lại cho môi trường sống nhất. Cho nên, rác thải sinh hoạt có thể được định nghĩa là các thành phần tàn tích các chất hữu cơ phục vụ cho các hoạt động sống của con người, chúng không còn được sử dụng và bị vứt trả lại cho môi trường sống.
** Xem thêm: Rác thải là gì và cách xử lý hiệu quả
Rác thải sinh hoạt là gì
Rác thải sinh hoạt bao gồm những gì
Thực trạng ô nhiễm rác thải sinh hoạt ở các thành phố lớn, điển hình là ở Hà Nội, TP. HCM và ở các vùng nông thôn ngày càng có chiều hướng gia tăng. Cụ thể, mỗi năm tổng lượng rác thải sinh hoạt trung bình ở các khu vực nông thôn trên toàn nước phát sinh trên 13 triệu tấn, trong khi đó chỉ riêng tại khu vực Hà Nội lượng rác sinh hoạt xả ra môi trường cũng đã lên đến 6.500 tấn/ngày.
Nếu rác sinh hoạt không được nhanh chóng giải quyết triệt để sẽ mang lại các hệ lụy vô cùng nghiêm trọng cho sức khỏe con người và môi trường. Chính vì thế, dù ở thành thị hay nông thôn thì vấn đề xử lý rác thải sinh hoạt cần phải được chú trọng và thực hiện các giải pháp tối ưu để xử lý.
Nội dung tiếp theo đây chúng tôi muốn truyền tải tới các bạn là các loại rác thải sinh hoạt phổ biến nhất, gồm:
Rác hữu cơ trong sinh hoạt là các loại rác thải có khả năng dễ phân hủy và có thể tận dụng để ủ thành phân bón compost chăm sóc cây trồng hay dùng làm thức ăn cho động vật nuôi.
Rác thải sinh hoạt hữu cơ
Là các chất thải không còn có khả năng sử dụng được nữa, đồng thời nó cũng không còn có khả năng tái chế hoặc là phải tốn kém khá nhiều công sức lẫn chi phí mới có thể tái chế.
Khó để phân hủy nhưng còn khả năng sử dụng hoặc có khả năng tái chế lại thành các món đồ, sản phẩm mang lại nhiều lợi ích cho con người. Điển hình như các loại chai nhựa, quần áo cũ, lon bia, xô chậu vỡ, giấy lộn, thùng carton, sách báo.
Trước khi đến với các giải pháp xử lý rác thải sinh hoạt mời các bạn cùng chúng tôi điểm qua một số nguyên nhân chính gây ra ổ nhiễm rác sinh hoạt nhé!
Rác thải sinh hoạt tái chế
Có vô vàn nguyên nhân gây ra ô nhiễm rác thải sinh hoạt, dưới đây là các nguyên nhân phổ biến nhất mà chúng tôi thu thập được:
- Ý thức người dân còn quá kém: Một số người sẵn sàng thải rác ở bất kỳ đâu và bất kỳ thời điểm nào khiến các bãi rác “tự nhiên” tự do mọc lên ở mọi nơi, dẫn tới việc dọn dẹp, thu gom vì thế mà gặp nhiều khó khăn hơn.
- Phân loại và xử lý rác thải không đúng cách: Phần lớn tại các hộ gia đình hiện nay, rác thải hữu cơ dễ phân hủy và rác thải vô cơ, rác thải tái chế vẫn được bỏ chung một thùng rác để đem đi xử lý.
- Hệ thống quản lý chất thải còn nhiều hạn chế: Hệ thống quản lý chất thải còn quá nhiều hạn chế, sử dụng kỹ thuật xử lý rác thải lạc hậu cũng có thể khiến khối lượng rác thải được xử lý sinh hoạt và rác thải sinh hoạt không được xử lý tỉ lệ chênh lệch quá nhiều.
- Sự thiếu quan tâm của các cơ quan ban ngành: Làm thực trạng rác thải sinh hoạt ở Hà Nội, nông thôn, TP.HCM và các thành phố lớn khác gây ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng hơn do vấn đề chỉ được các cơ quan có thẩm quyền giải quyết qua loa, hời hợt.
- Phân loại rác tại nguồn sẽ giúp rất nhiều trong việc nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho toàn dân và đơn giản hơn trong việc triển khai xử lý tập trung: đốt, tái chế và tạo ra thêm nguồn nguyên liệu hữu cơ cho sản xuất phân bón.
- Tổ chức thu gom, vận chuyển rác sẽ giúp giảm đến 50% lượng rác cần thu gom, vận chuyển và đơn giản hóa trong việc tổ chức phương tiện, khối lượng cần thu gom.
- Xử lý rác thải để không còn ô nhiễm trong không khí do phân hủy hữu cơ; có thể ái sử dụng rác hữu cơ ngay tại nguồn phát thải.
Bên cạnh khái niệm rác thải sinh hoạt là gì thì tác hại của chúng cũng đã và đang trở thành vấn đề nhức nhối hiện nay. Rác thải sinh hoạt có ảnh hưởng đến nhiều mặt của môi trường, là một trong các nguyên nhân chính gây và làm ra tăng tình trạng ô nhiễm môi trường.
Những loại chất thải sinh hoạt có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của các loài động vật trong nước khiến hệ sinh thái đa dạng ở sông ngòi và biển đang dần mất đi. Đặc biệt nước ta là quốc gia giáp với biển và có hệ thống sông dày đặc, một bộ phận người dân sống nhờ vào đánh bắt thủy, hải sản hay nuôi tôm, cá trên cá ở vùng nước ngọt cũng ngày càng cạn kiệt, cá tôm chết hàng loạt ở các đập ngày càng nhiều vì môi trường nước bị ô nhiễm.
Không chỉ là ảnh hưởng tới môi trường nước, rác thải sinh hoạt- cùng với chất thải công nghiệp, cũng là nguyên nhân khiến tình trạng ô nhiễm không khí. Quá trình xử lý đốt rác thải sinh hoạt và thải khói sẽ trực tiếp ra môi trường khiến không khí của những khu vực xung quanh sẽ bị ô nhiễm trầm trọng. Bên cạnh đó, các khu dân cư gần bãi tập kết rác cũng sẽ bị ảnh hưởng bởi mùi hôi thối của rác chưa được xử lý.
Trong thành phần rác thải có chứa rất nhiều chất độc hại, khi rác thải được đưa vào môi trường và không được xử lý một cách khoa học thì những chất độc xâm nhập vào đất sẽ tiêu diệt rất nhiều loài sinh vật có ích cho đất như: giun, vi sinh vật, các loài động vật không xương sống, ếch nhái,…Điều này cũng làm cho môi trường đất càng bị giảm tính đa dạng sinh học và phát sinh nhiều sâu bọ phá hoại cây trồng.
Đặc biệt hiện nay , túi ni lông nhựa được sử dụng phổ biến trong sinh hoạt và đời sống, chúng cần đến 50 – 60 năm mới phân hủy trong đất. Yếu tố này tạo thành các bức tường ngăn cách ở trong đất hạn chế mạnh quá trình phân hủy, tổng hợp các chất dinh dưỡng, để làm cho đất giảm độ phì nhiêu, đất bị chua và năng suất của cây trồng giảm sút.
Không chỉ gây ảnh hưởng đến môi trường sống, rác thải sinh hoạt cũng gây ảnh hưởng không hề nhỏ đến cảnh quan. Việc vứt bừa bãi, chất đống lộn xộn, không thu gom, vận chuyển đến nơi xử lý,…để lại những hình ảnh rác thải sinh hoạt xấu làm ảnh hưởng rất đến vẻ mỹ quan.
Những rác thải sinh hoạt công cộng là những nguồn mang dịch bệnh. Kết quả nghiên cứu cho thấy: Trong các bãi rác, vi khuẩn thương hàn có thể tồn tại trong 15 ngày, vi khuẩn lỵ là 40 ngày và trứng giun đũa là 300 ngày. Những vi trùng gây bệnh này thực sự phát huy tác dụng khi có các vật chủ trung gian gây bệnh tồn tại trong các bãi rác như ổ chứa chuột, ruồi, muỗi,…
Và nhiều loại ký sinh trùng có thể gây bệnh cho người và gia súc, một số bệnh điển hình do các trung gian truyền bệnh như là : bệnh sốt vàng da do xoắn trùng, ruồi, gián truyền bệnh đường tiêu hoá, chuột truyền bệnh dịch hạch,muỗi truyền bệnh sốt rét, sốt xuất huyết,…
Nguyên nhân gây ra ô nhiễm từ rác thải sinh hoạt
Việc thu gom, xử lý chất thải sinh hoạt cần được thực hiện theo đúng quy trình để đảm bảo được sự vận hành liên tục và nhất quán. Thông thường quy trình xử lý rác thải sinh hoạt và xử lý rác thải sinh hoạt sẽ được thực hiện qua 4 bước chính sau:
Bước 1: Thu gom và phân loại ra từng loại rác sinh hoạt
Bước 2: Tập kết rác thải sinh hoạt tại các điểm để rác theo quy định của tổ dân phố
Bước 3: Vận chuyển rác sinh hoạt tới khu xử lý chất thải
Bước 4: Phân loại sơ bộ rác thải sinh hoạt lại một lần nữa nhằm chọn ra phương pháp xử lý phù hợp
Để phòng tránh việc rác thải sinh hoạt gây ô nhiễm đến môi trường cũng như ảnh hưởng tới sức khỏe của con người, chúng ta cần có các biện pháp xử lý rác thải cấp bách, hiệu quả và an toàn. Dưới đây, chúng tôi xin đưa ra một vài cách xử lý rác thải sinh hoạt được sử dụng nhiều nhất hiện nay:
Việc dùng xe thu gom rác thải đang được áp dụng phổ biến hầu hết trên toàn nước, từ cácvùng nông thôn cho đến cácthành phố. Ưu điểm của xe thu gom rác là tính tiện lợi, nhanh chóng, tăng năng suất lao động, vận chuyển được khối lượng rác lớn, thu gom rác nhanh, giảm độc hại do rác thải gây ra. Nhược điểm ở đây là chỉ dừng lại ở khâu trung chuyển rác thải sinh hoạt từ nơi này tới nơi khác, không phải là phương pháp xử lý rác thải sinh hoạt triệt để.
Cách xử lý rác thải sinh hoạt hiệu quả nhất
Ưu điểm lớn nhất của phương pháp sử dụng lò xử lý rác thải sinh hoạt này là có thể lưu trữ và xử lý được khối lượng khá lớn rác thải (tùy theo quy mô của từng lò). Nhược điểm là không được áp dụng cho quy mô từng hộ gia đình mà chỉ dành riêng cho các dịch vụ vệ sinh môi trường, chi phí đầu tư lớn.
Đây là cách xử lý rác thải sinh hoạt tại từng hộ gia đình giúp tiết kiệm khá khá thời gian cho những người nội trợ vì không phải mất thời gian đi đổ rác mỗi ngày, đồng thời cũng giúp các bạn tiết kiệm khoảng không gian lưu trữ rác vì rác thải sẽ được nén thành khối nên kích thước sẽ được làm nhỏ đi rất nhiều. Nhược điểm là chi phí quá đắt đỏ, chỉ làm giảm số lượng chất thải chứ chưa thể xử lý triệt để và cũng cần phải hiểu rõ nguyên lý hoạt động của máy ép.
Hầu hết các nước đang phát triển trên thế giới đều đang áp dụng cách xử lý này. Điểm mạnh là nó khá đơn giản, dễ dàng thực hiện, áp dụng được cho tất cả các loại quy mô từ hộ gia đình và cộng đồng, xử lý được khối lượng rác thải sinh hoạt lớn trong thời gian ngắn.
Hạn chế là sẽ làm tiêu tốn diện tích đất nhà bạn, nếu hố chôn của nhà bạn không được gia cố cẩn thận thì rất dễ dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường nước và môi trường đất tại các khu vực chôn rác.
Cách xử lý rác thải sinh hoạt đơn giản
Thêm một cách xử lý rác thải sinh hoạt tại các hộ gia đình tuyệt vời cho các bạn tham khảo, đó là sử dụng loài giun quế. Ưu điểm là sự thuận tiện, an toàn, hợp vệ sinh, mang lại nhiều lợi ích cho người nông dân như phân giun quế có thể đem bón cho cây trồng rất tốt, giun quế được nuôi bằng rác thì dùng làm thức ăn cho các loài động vật như gà, cá, hoặc đem bán để có thêm thu nhập. Tuy nhiên, cách này cũng chỉ có thể được áp dụng được với các loại rác sinh hoạt hữu cơ nên các bạn cũng cần phải phân loại trước.
Phương pháp này cũng như phương pháp trên chỉ thích hợp để xử lý rác sinh hoạt hữu cơ có khả năng dễ phân hủy, do đó các bạn cần phải phân loại rác trước. Sau đó chuẩn bị các thùng phi nhựa hoặc xây một hầm biogas để ủ rác.
Ưu điểm là vừa giúp xử lý triệt để các loại rác thải sinh hoạt hữu cơ, vừa tận dụng được tối đa lượng phân bón cho các hoạt động trồng trọt, tiết kiệm tối đa chi phí đầu tư cho ngành nông nghiệp, hạn chế lượng rác xả ra môi trường mỗi ngày. Nhược điểm duy nhất là không thể áp dụng với các loại rác thải khó bị phân hủy.
Xem thêm: Cấu tạo nguyên lý và bản vẽ của lò đốt rác thải
Rác thải điện tử là một trong các loại rác thải được lấy đi tái chế khá nhiều ở Việt Nam. Các máy tính cũ, tivi hư, đầu máy hỏng thường được đem bán cho đội ngũ thu gom phế thải (đồng nát, ve chai). Các sản phẩm được thải ra này thường sẽ được tách ra để thu gom các linh kiện hoặc lấy các mảnh kim loại và vỏ máy đem bán lại cho các cơ sở tái chế.
Cách xử lý rác thải sinh hoạt thân thiện với môi trường
Công nghệ 3R là từ viết tắt ba chữ cái đầu trong tiếng Anh: Reduce - Reuse - Recycle. Đây là giải pháp hữu hiệu đối với nhiều nước phát triển trên thế giới như Singapore, Anh, Mỹ, Nhật,... bởi nó đem lại vô số lợi ích vô cùng to lớn không chỉ đối với môi trường.
- Reduce(Tiết giảm): là việc giảm đáng kể lượng rác phát sinh hoạt thông qua việc thay đổi ngay từ lối sống, thay đổi trong cách tiêu dùng hằng ngày, cải tiến các quy trình sản xuất ở các nhà máy… Chẳng hạn áp dụng các qui trình sản xuất sạch hơn, hóa học xanh trong các hoạt động sản xuất hay khuyến khích thói quen “ăn chắc mặc bền” trong đời sống, sinh hoạt hằng ngày của người dân. Đây là nội dung chúng tôi tin mang lại hiệu quả nhất trong ba giải pháp, là sự thay đổi toàn diện từ quá trình sản xuất cho đến tiêu dùng về mặt môi trường, tạo ra lượng sản phẩm thân thiện môi trường lớn nhất, sử dụng với chất lượng tốt nhất mà lại tiêu thụ cực ít tài nguyên và thải ra lượng rác thải thấp nhất.
- Reuse(Tái sử dụng): là việc tái sử dụng lại các sản phẩm, hay một phần nào đó của sản phẩm cho từng mục đích khác nhau và sử dụng một sản phẩm nhiều lần cho đến khi nào hết tuổi thọ sản phẩm.
- Recycle(Tái chế): là việc sử dụng rác thải làm ra các nguyên liệu sản xuất thành các vật chất, các sản phẩm mới có ích cho đời sống. Hoạt động thu hồi lại từ các chất thải các thành phần có thể tái sử dụng để chế biến thành các sản phẩm mới và được sử dụng lại cho các hoạt động sinh hoạt và sản xuất. Mặc dù chất lượng của sản phẩm tái chế sẽ không thể nào bằng sản phẩm được làm từ các nguyên liệu chính phẩm nhưng quá trình này sẽ giúp ngăn chặn lãng phí nguồn tài nguyên hiện có, giảm tối đa tiệu thụ nguyên liệu thô so với các quá trình sản xuất cơ bản từ nguyên liệu thô. Tái chế có thể chia thành hai dạng khác nhau, tái chế rác thải sinh hoạt ngay tại nguồn từ quy trình sản xuất và tái chế nguyên liệu từ rác thải sinh hoạt.
Cuối cùng, công ty chúng tôi tin rằng bài viết về chủ đề này đã đem đến cho các bạn các thông tin hữu ích, mọi thắc mắc cần được giải đáp xin hãy gọi đến số HOTLINE : 028 66 599 805 - 0933 450 825 để nhận tư vấn hỗ trợ miễn phí từ chúng tôi.
