Trong quá trình hoạt động của các nhà máy, khu công nghiệp… một lượng lớn chất thải (chủ yếu là nước thải) đưa ra ngoài môi trường. Để xử lý lượng nước thải này, các công ty, nhà máy… xây dựng hệ thống xử lý nước thải, và bùn thải là một sản phẩm thừa của quá trình này.
Bùn thải công nghiệp hình thành từ đâu?
Là một hợp chất hữu cơ chứa nhiều thành phần độc hại, kim loại nặng như Cu, Zn, Al, Hg, Mn, Pb… do đó, bùn thải công nghiệp cần được xử lý đúng cách và triệt để, nhằm hạn chế tối đa tình trạng ô nhiễm môi trường. Các nguồn phát sinh bùn thải trong các nhà máy, khu công nghiệp gồm:
- Bùn thải từ hệ thống thoát nước: Các nhà máy cần có một hệ thống cấp, thoát nước rất lớn để phục vụ cho quá trình sản xuất ổn định, lâu dài. Vì vậy, đây là nguồn phát sinh bùn thải công nghiệp đầu tiên, quá trình tồn đọng, tích tụ cặn bẩn, bụi bẩn… Ngoài ra, hoạt động sửa chữa, bảo dưỡng, vận hành hệ thống này cũng tạo nên bùn thải.
- Bùn thải từ hệ thống xử lý nước thải công nghiệp: Quá trình xử lý nước thải tại các khu công nghiệp, tạo nên một lượng lớn bùn thải nguy hại, cần được xử lý.
>> Xem ngay: Dịch vụ cung cấp vận chuyển bùn vi sinh Đồng Nai Hưng Phát giá rẻ
Bùn thải công nghiệp là loại bùn thải có số lượng lớn nhất hiện nay, đồng thời đây cũng là loại bùn có mức độ gây ô nhiễm cao nhất cho môi trường sống. Các nhà máy, khu công nghiệp sản xuất vải, dệt, mực in, giấy, nhôm, nhựa, thép… là nguồn phát sinh nhiều bùn thải nhất trong quá trình hoạt động, cũng như từ hệ thống xử lý nước thải của những nhà máy này.
Ngoài ra, một số khu sản xuất thực phẩm (bánh kẹo, sữa…), nước giải khát, nước ngọt, bia, rượu, nước lọc... cũng đưa ra ngoài môi trường tự nhiên một lượng đáng kể bùn thải công nghiệp.
Phân loại bùn thải công nghiệp
Dựa theo mức độ nguy hại, bùn thải công nghiệp được phân thành 2 loại chính gồm:
- Bùn thải công nghiệp nguy hại: Đây là loại bùn có chứa các nguyên tố kim loại nặng, và các chất độc hại, tác động xấu đến môi trường sống và sức khỏe của con người. Bùn thải sau khi thẩm thấu vào lòng đất sẽ dẫn đến ô nhiễm mạch nước ngầm diện rộng.
- Bùn thải công nghiệp vi sinh (không nguy hại): Trong quá trình xử lý nước thải công nghiệp bằng bùn vi sinh, có một lượng bùn không đạt chất lượng, không thể sử dụng trong bể lọc như bùn vi sinh non, bùn vi sinh già, bùn thừa… Đây là những loại bùn thải công nghiệp không chứa chất độc hại, nhưng cũng cần được xử lý bằng cách thu gom và đưa đến các nhà máy nuôi cấy bùn vi sinh.
Không phải các loại bùn thải công nghiệp nào cũng được xử lý bằng các phương pháp giống nhau. Tùy vào mức độ nguy hại của bùn thải, mà chúng cần được áp dụng các phương pháp thu gom, vận chuyển và xử lý thích hợp, đảm bảo tính an toàn khi đưa lại môi trường. Hiện nay, các nhà nước đang áp dụng quy chuẩn QCVN 50:2013/BTNMT để phân loại bùn thải công nghiệp:
Nguyên tắc xử lý bùn thải công nghiệp, đảm bảo an toàn, hiệu quả
- Bùn thải công nghiệp thông thường: Kết quả phân tích mẫu bùn thải nằm dưới mức giới hạn của quy chuẩn QCVN 50:2013/BTNMT thì được xem xét và đánh giá là bùn thải thông thường. Các phương pháp xử lý loại bùn này tương đối đơn giản như chôn lấp, tái sử dụng (nguyên liệu nuôi cấy vi sinh vật trong hệ thống xử lý nước thải)...
- Bùn thải công nghiệp nguy hại: Kết quả phân tích mẫu bùn thải cao hơn mức giới hạn theo quy chuẩn QCVN 50:2013/BTNMT thì bùn được xếp vào loại nguy hại, cần có giải pháp xử lý đúng cách, hiệu quả, an toàn. Đối với các loại bùn này, để thu gom, vận chuyển và xử lý hiệu quả cần có sự tư vấn và hỗ trợ của các đơn vị môi trường chuyên nghiệp.
Có nhiều phương pháp xử lý bùn thải công nghiệp được áp dụng hiện nay, tuy nhiên để đảm bảo an toàn và tính hiệu quả, bạn cần xác định đúng mức độ nguy hại và thành phần chính của bùn thải:
Giải pháp xử lý bùn thải công nghiệp hiệu quả, an toàn
Được đánh giá là một giải pháp đơn, tiết kiệm trong việc xử lý bùn thải, phương pháp này được áp dụng khá phổ biến tại Việt Nam. Để thực hiện cách làm này, người ta sử dụng công nghệ tách pha để tiến hành loại bỏ và cô lập các nguyên tố độc hại, kim loại nặng có trong bùn, từ đó làm cho thành phần bùn thải không còn khả năng gây ô nhiễm nữa.
Với phương pháp này, các chuyên gia tiến hành cho vào bùn thải các chất hóa học, để chúng phản ứng với. Điều này làm cho các chất độc hại có trong bùn thải công nghiệp chuyển hóa thành các hợp chất vô cơ và hữu cơ vô hại.
Đồng thời, một số giải pháp hóa học khác áp dụng các phản ứng kết tủa để xử lý bùn thải. Cụ thể, các chuyên gia sẽ sử dụng một số chất hóa học có khả năng tạo nên phản ứng kết tủa để chuyển đổi các chất độc hại dạng lỏng có trong bùn thành dạng rắn (hay còn được gọi là cặn bùn) để dễ dàng thu gom, vận chuyển.
Ngoài ra, phản ứng oxi hóa khử cũng được sử dụng để xử lý các chất độc hại có trong bùn thải. Người ta tiến hành oxi hóa các hợp chất kim loại nặng trong bùn thải công nghiệp thành các chất hữu cơ vô hại. Tuy nhiên, chi phí cho quá trình oxi hóa khá cao, vì vậy rất ít khu công nghiệp, nhà máy sử dụng phương pháp này.
>> Xem ngay: Hút chất thải công nghiệp Quận 2 giá rẻ, Bh dài hạn
Các chất độc hại có trong bùn thải sẽ bị tách rời, chuyển đổi, bay hơi… dưới tác động của một nguồn nhiệt lớn. Vì vậy, phương pháp nhiệt được áp dụng khá phổ biến và mang lại hiệu quả tương đối tốt. Tuy nhiên, với các mức nhiệt độ khác nhau, hiệu quả xử lý bùn thải của phương pháp này cũng sẽ có phần khác biệt:
- Nhiệt độ buồng đốt đạt khoảng 800 độ C: Quá trình nhiệt sẽ làm giảm đi 80-90% thể tích của chất thải, giải phóng các loại khí như CO2, N2, hơi nước, tro bụi…
- Nhiệt độ buồng đốt đạt khoảng 1000 độ C: Với mức nhiệt độ này được áp dụng chủ yếu cho bùn thải công nghiệp dạng rắn, hoặc lỏng.
- Nhiệt độ buồng đốt đạt khoảng 537 độ C: Để quá trình nhiệt diễn ra nhanh hơn, người ta sử dụng thêm một số chất xúc tác hóa học, đối với mức nhiệt độ này bùn thải công nghiệp dạng lỏng sẽ tương đối thích hợp và mang lại hiệu quả tốt hơn.
Ngoài ra, để xử lý bùn thải công nghiệp, một số nơi còn sử dụng những phương pháp khác như chôn lấp bùn thải, bay hơi, áp dụng công nghệ sinh học, phương pháp lọc bùn… cũng mang lại hiệu quả không kém.
Hy vọng, thông qua những thông tin mà bài viết cung cấp có thể giúp bạn tìm hiểu được rõ ràng hơn về phương pháp xử lý bùn thải công nghiệp. Từ đó, giúp cho các nhà máy, khu công nghiệp lựa chọn các phương pháp tối ưu nhất.
